Akıllı ve Enerji Verimli Binalar

Enerji verimliliği, Dokuz Eylül Üniversitesinin sürdürülebilirlik stratejisinin temel unsurlarından biridir. Üniversite, akıllı teknolojiler, enerji verimli ekipmanlar ve sürdürülebilir tesis yönetimi uygulamalarıyla binalarının performansını sürekli iyileştirmektedir. Yeni yatırımlar ve yenileme projelerinde, güvenli, konforlu ve verimli öğrenme ile çalışma ortamları sağlanırken enerji tüketiminin azaltılması öncelik olarak ele alınmaktadır.

Günümüzde üniversite bünyesinde, toplam yaklaşık 236.000 m² kapalı alana sahip 17 bina, entegre akıllı bina teknolojileriyle işletilmektedir. Bu binalar; akademik birimler, araştırma laboratuvarları, teknoloji geliştirme bölgeleri, sağlık tesisleri, kütüphaneler, spor tesisleri ve kültürel yapılardan oluşmaktadır. Bina Yönetim Sistemleri (BMS) sayesinde aydınlatma, ısıtma, soğutma, havalandırma, iç ortam kalitesi, su sistemleri ve güvenlik altyapısı yıl boyunca sürekli izlenmekte ve kontrol edilerek binaların verimli şekilde işletilmesi sağlanmaktadır.

Otomasyon sistemlerinin ötesinde, üniversite tüm yerleşkelerinde çok sayıda enerji tasarrufu uygulaması gerçekleştirmektedir. Binaların büyük bölümünde geniş cam cepheler ve büyük pencereler sayesinde doğal gün ışığından en üst düzeyde yararlanılmakta ve gündüz saatlerinde yapay aydınlatma ihtiyacı azaltılmaktadır. LED aydınlatma sistemleri kademeli olarak geleneksel armatürlerin yerini alırken, ortak kullanım alanlarında hareket sensörleri sayesinde aydınlatma otomatik olarak kontrol edilmektedir. Yüksek verimli HVAC sistemleri, Energy Star sertifikalı bilgisayarlar ve düzenli önleyici bakım uygulamaları da bina performansını artırmakta ve enerji ihtiyacını azaltmaktadır.

Sürekli modernizasyon çalışmaları sayesinde Dokuz Eylül Üniversitesi, kullanıcı konforundan ödün vermeden operasyonel verimliliğini artırmaktadır. Akıllı teknolojiler ve verimli altyapı uygulamaları sayesinde kampüs binaları; eğitim, araştırma, sağlık hizmetleri ve idari faaliyetleri desteklerken çevresel etkilerin azaltılmasına da katkı sağlamaktadır.

Yenilenebilir Enerji

Dokuz Eylül Üniversitesi, sera gazı emisyonlarını azaltmak ve enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla yenilenebilir enerji alanında önemli yatırımlar gerçekleştirmiştir. Yenilenebilir enerji sistemleri tüm yerleşkelerde sürekli olarak genişletilmekte olup, temiz enerji üniversitenin sürdürülebilirlik alanındaki en güçlü başarılarından birini oluşturmaktadır.

Üniversite hâlihazırda Merkez Yerleşke, Dokuzçeşmeler Yerleşkesi, 15 Temmuz Sağlık Yerleşkesi, Buca Eğitim Fakültesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü ile Torbalı Meslek Yüksekokulu dâhil olmak üzere yedi yerleşkede fotovoltaik sistemler işletmektedir. 2025–2026 raporlama döneminde bu güneş enerjisi sistemleri 24.110.405 kWh elektrik üretmiştir. Jeotermal enerji üretimiyle birlikte toplam yenilenebilir enerji üretimi yaklaşık 26,05 milyon kWh’ye ulaşmış ve üniversitenin yıllık enerji ihtiyacının yaklaşık %51’i yenilenebilir kaynaklardan karşılanmıştır.

Temel Yenilenebilir Enerji Göstergeleri

Kurulu Güneş Enerjisi Gücü: 15,2 MW

Güneş Enerjisi Sistemi Bulunan Yerleşke Sayısı: 7

Yıllık Güneş Enerjisi Üretimi: 24.110.405 kWh

Jeotermal Enerji Üretimi: 1.943.670 kWh

Toplam Yenilenebilir Enerji Üretimi: 26,05 milyon kWh

Yenilenebilir Enerjinin Toplam Enerji İçindeki Payı: %51

Güneş enerjisi, üniversitenin yenilenebilir enerji portföyünün temelini oluşturmaktadır. Akademik binalar, sağlık tesisleri ve araştırma merkezlerinin çatılarına kurulan geniş ölçekli fotovoltaik sistemler sayesinde yerleşkeler elektrik ihtiyaçlarının önemli bir bölümünü kendi bünyelerinde üretmekte ve fosil yakıtlara olan bağımlılıklarını azaltmaktadır.

Güneş enerjisine ek olarak, 15 Temmuz Sağlık Yerleşkesinde bulunan jeotermal ısı değiştiricileri yenilenebilir ısıtma ve soğutma sağlamaktadır. Ayrıca Bilim ve Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezinde bulunan küçük ölçekli bir rüzgâr türbini de yenilenebilir elektrik üretimine katkı sunmaktadır. Bu tamamlayıcı teknolojiler üniversitenin temiz enerji portföyünü çeşitlendirmekte ve yenilikçi enerji çözümlerine olan bağlılığını göstermektedir.

Üniversite ayrıca yemekhane ve kafeteryalarda oluşan atık bitkisel yağların geri kazanımı yoluyla döngüsel ekonomi ilkelerini desteklemektedir. Raporlama döneminde 5.125 kg atık bitkisel yağ toplanarak biyodizel üretimi amacıyla lisanslı bir geri dönüşüm firmasına teslim edilmiştir. Üretilen biyodizel kampüste kullanılmasa da bu uygulama kaynak geri kazanımına ve yenilenebilir yakıt üretimine katkı sağlamaktadır.

Yenilenebilir enerji sistemlerini sürekli genişleten ve enerji verimliliğini artıran Dokuz Eylül Üniversitesi, düşük karbonlu bir kampüse doğru kararlı adımlarla ilerlerken aynı zamanda ulusal enerji dönüşümü hedeflerini ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını da desteklemektedir.

İklim Eylemi ve Enerji Yönetimi

Dokuz Eylül Üniversitesi; yenilenebilir enerji yatırımları, enerji verimliliği uygulamaları ve kampüs enerji performansının sürekli izlenmesi yoluyla sera gazı emisyonlarını azaltmayı taahhüt etmektedir. İklim eylemi, günlük kampüs faaliyetlerine entegre edilmekte ve hem teknolojik çözümler hem de toplum katılımı ile desteklenmektedir.

2025–2026 raporlama döneminde üniversite 27,18 milyon kWh elektrik tüketirken yaklaşık 26,05 milyon kWh yenilenebilir enerji üretmiştir. Böylece üniversitenin yıllık enerji ihtiyacının yaklaşık %51’i yenilenebilir kaynaklardan karşılanmıştır. Elektrik tüketimi ve kampüs içi ulaşım faaliyetleri dikkate alınarak üniversitenin yıllık karbon ayak izi yaklaşık 12.052 ton CO₂ olarak hesaplanmıştır. Düzenli karbon ayak izi hesaplamaları sayesinde emisyon eğilimleri izlenmekte, iklim eylemlerinin etkinliği değerlendirilmekte ve emisyonların daha da azaltılmasına yönelik yeni fırsatlar belirlenmektedir.

Enerji performansı, Bina Enerji Yöneticilerinin kampüs binalarına ait yıllık enerji tüketim verilerini kaydettiği Enerji Verimliliği Portalı (ENVER) üzerinden sürekli olarak izlenmektedir. Bu dijital izleme sistemi, üniversitenin enerji performansını değerlendirmesine, iyileştirme alanlarını belirlemesine ve ulusal enerji verimliliği mevzuatı doğrultusunda kanıta dayalı karar alma süreçlerini desteklemesine olanak sağlamaktadır.

Sera gazı emisyonlarını daha da azaltmak amacıyla üniversite tüm yerleşkelerinde çeşitli enerji tasarrufu uygulamaları gerçekleştirmektedir. Isıtma döneminde iç ortam sıcaklığı 21°C, soğutma döneminde ise 25°C olarak korunmakta; ısıtma, soğutma, havalandırma ve yalıtım sistemlerinin düzenli bakımı sayesinde operasyonel verimlilik artırılırken gereksiz enerji tüketimi azaltılmaktadır.

İklim eylemi eğitim ve toplumsal katılım faaliyetleriyle de desteklenmektedir. Dokuz Eylül Üniversitesi her yıl Çevre Günleri etkinlikleri, sürdürülebilirlik seminerleri, çalıştaylar ve öğrenciler tarafından yürütülen farkındalık faaliyetleri düzenleyerek çevreye duyarlı davranışları teşvik etmektedir. Ayrıca üniversite, 3,1 milyon m²’den fazla ormanlık alanı korumakta ve karbon tutumu, biyolojik çeşitliliğin korunması ve iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayan düzenli ağaçlandırma çalışmaları yürütmektedir.