Dokuz Eylül Üniversitesinde Su Yönetimi

Dokuz Eylül Üniversitesinin tüm yerleşkeleri, İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından işletilen entegre belediye su temin sistemi aracılığıyla içme suyu almaktadır. Bu sistem; Tahtalı, Balçova ve Gördes barajlarından sağlanan suyu yeraltı su kaynaklarıyla birleştirerek kent genelinde güvenilir ve yüksek kaliteli içme suyu temin etmektedir. Dağıtıma verilmeden önce su, modern içme suyu arıtma tesislerinde ileri arıtma süreçlerinden geçirilmekte ve ulusal içme suyu kalite standartlarına tam olarak uygun hale getirilmektedir.

2025 yılında İZSU, toplam 619,6 milyon m³/yıl arıtma kapasitesine sahip 63 içme suyu arıtma tesisi işletmiş ve İzmir genelindeki kullanıcılara yaklaşık 314 milyon m³ arıtılmış içme suyu sağlamıştır. Üniversitenin tüm yerleşkeleri bu belediye şebekesine bağlı olduğundan, DEÜ’de tüketilen suyun %75’ten fazlası arıtılmış içme suyundan karşılanmakta; böylece eğitim, araştırma, sağlık hizmetleri ve günlük kampüs faaliyetleri için güvenli ve güvenilir bir su temini sağlanmaktadır.

Doğal Su Döngüsünün Korunması

Dokuz Eylül Üniversitesi yerleşkeleri, doğal su sızmasını ve yeraltı suyu beslenmesini koruyacak şekilde planlanmıştır. Toplam yerleşke alanının yaklaşık %56,2’si ormanlık alanlardan oluşurken, yaklaşık %25’i kilit parke taşları gibi geçirgen sert zeminlerle kaplıdır. Bu yüzeyler, yağmur suyunun doğrudan drenaj sistemlerine akması yerine doğal olarak toprağa sızmasına olanak sağlamaktadır.

Buna ek olarak üniversite; geçirgen kaplamalar, toprak yüzeyler ve açık yeşil alanlar dâhil olmak üzere yaklaşık 1,38 milyon m² su emici alanı korumaktadır. Bu alanlar yağmur suyu yüzey akışını azaltmakta, yeraltı suyu beslenmesini desteklemekte, erozyonun önlenmesine katkı sağlamakta ve yerleşkelerde doğal hidrolojik döngünün korunmasına yardımcı olmaktadır.

Su Tasarrufu ve Verimli Su Kullanımı

İçme suyu tüketiminin azaltılması, üniversitenin öncelikli hedeflerinden biridir. Akademik binaların, idari birimlerin, sosyal tesislerin ve öğrenci kullanım alanlarının büyük bölümünde su tasarrufu sağlayan teknolojiler kullanılmaktadır. Fotoselli musluklar, sensörlü pisuvarlar ve çift kademeli rezervuar sistemleri; hijyen ve kullanıcı konforunu korurken gereksiz su tüketiminin en aza indirilmesine katkı sağlamaktadır.

Günümüzde su verimli armatürler üniversite binalarının yaklaşık %40–60’ında kullanılmakta olup, yenileme ve modernizasyon çalışmaları ilerledikçe bu oran sürekli artmaktadır. Farkındalık çalışmaları ve sorumlu su kullanım uygulamalarıyla birlikte bu teknolojiler, üniversite genelinde su verimliliğinin artırılmasına önemli katkı sağlamaktadır.

Yağmur Suyu Hasadı ve Suyun Yeniden Kullanımı

Dokuz Eylül Üniversitesi, yağmur suyu hasadı ve suyun yeniden kullanımı projeleri aracılığıyla alternatif su kaynaklarının kullanımını sürekli olarak genişletmektedir.

Üniversitenin devam eden en büyük yatırımlarından biri, 15 Temmuz Sağlık Yerleşkesinde yapımı süren 300 ton kapasiteli yer altı yağmur suyu deposudur. Sistem tamamlandığında toplanan yağmur suyu peyzaj sulaması ve diğer içme suyu gerektirmeyen amaçlar için kullanılacak, böylece arıtılmış belediye suyuna olan bağımlılık azaltılacaktır.

Yağmur suyu hasadı hâlihazırda Bergama Yerleşkesinde uygulanmakta olup, çatıdan toplanan yağmur suyu yeşil alanların sulanmasında yeniden kullanılmaktadır. Tınaztepe Yerleşkesindeki Teknik Atölyelerde ise 360 m² çatı alanından toplanan yağmur suyu, 48 tonluk depolama tankında biriktirilerek içme suyu gerektirmeyen amaçlarla kullanılmaktadır. Ayrıca DEÜ, uzun vadeli su yönetimi stratejisi kapsamında Merkez Yerleşkede beş farklı noktaya daha yağmur suyu hasadı sistemi kurmayı planlamaktadır.

Yenilikçi Su Geri Kazanım Uygulamaları

Üniversite, kaynak verimliliğini en üst düzeye çıkarmak amacıyla yenilikçi su geri kazanım uygulamaları da gerçekleştirmektedir.

DEÜ; Tınaztepe Yerleşkesi, 15 Temmuz Sağlık Yerleşkesi ve Seferihisar Spor Bilimleri Fakültesinde bulunan üç yarı olimpik yüzme havuzunu işletmektedir. Rutin su kalite kontrol işlemlerinin ardından, her bir havuzdan haftada yaklaşık 30 ton geri yıkama suyu geri kazanılmakta, çökeltme tanklarında toplandıktan sonra kampüs yeşil alanlarının sulanmasında yeniden kullanılmaktadır. Bu uygulama sayesinde yılda yaklaşık 4.700 ton sulama suyu tasarrufu sağlanmakta ve içme suyu talebi önemli ölçüde azaltılmaktadır.

Su Kalitesinin İzlenmesi ve Kirliliğin Önlenmesi

Su kalitesinin korunması, Dokuz Eylül Üniversitesinin çevre yönetim sisteminin temel bileşenlerinden biridir. Yerleşkelerde oluşan evsel atık sular belediye kanalizasyon şebekesine verilmekte ve İZSU tarafından işletilen ileri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde arıtılmaktadır.

Deşarj öncesinde kirliliğin önlenmesi amacıyla, özellikle mutfaklar ve yemekhaneler gibi yüksek miktarda atıksu oluşan alanlarda yağ tutucular ve kum tutucular kullanılmaktadır. Ayrıca üniversite mutfakları ve yemekhanelerinde günlük kullanım için yüksek kaliteli su sağlamak amacıyla ilave içme suyu arıtma sistemleri de işletilmektedir.

Su kalitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü tarafından gerçekleştirilen düzenli kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerle sürekli olarak izlenmektedir. Yemekhaneler, hastane birimleri ve çamaşırhaneler gibi yüksek su tüketimine sahip alanlar rutin olarak denetlenmekte, izleme sonuçları sürekli değerlendirme ve iyileştirme amacıyla Rektörlüğe raporlanmaktadır. Bu uygulamalar, hem ulusal çevre mevzuatına uyumu sağlamakta hem de halk sağlığının ve çevredeki ekosistemlerin korunmasına katkıda bulunmaktadır.